“Passend onderwijs heeft bij ons altijd gewerkt”

Een gesprek met Piet Vogel, Herma Sterk en Marjan Tamse van samenwerkingsverband Driegang

 

Binnen Profi Pendi ligt het deelnamepercentage Speciaal Basis Onderwijs (SBO) hoger dan het landelijk gemiddelde. SWV Driegang is een samenwerkingsverband dat grenst aan dat van ons. En daar ligt het percentage juist een stuk lager dan het landelijk gemiddelde. Graag leren we van hen: wat maakt dat zij zo weinig verwijzen?

 

“Op het moment dat de wet Passend Onderwijs van kracht ging, werden diverse oude samenwerkingsverbanden Weer Samen Naar School samengevoegd tot samenwerkingsverbanden passend onderwijs. In de omgeving Gorinchem werken drie oude verbanden samen in SWV Driegang. De oude verbanden zijn blijven bestaan en worden kamers genoemd. In dit artikel gaan we vooral in op de gang van zaken van kamer EC Rotonde. Deze bestaat uit 44 basisscholen en een SBO-school.

 

Piet Vogel, de coördinator van EC Rotonde, vertelt: “We zijn er trots op dat we zowel bij SBO als bij SO (speciaal onderwijs - red.) een laag deelnamepercentage hebben. EC Rotonde zit op nog geen half procent SBO en bijna 0,7% SO per 1 oktober 2017, afgezet tegen het landelijk gemiddeld van: 2,34% (SBO) en 1,61% (SO).”

“Dat heeft diverse oorzaken. Om te beginnen was passend onderwijs bij de invoering van de wet niet nieuw voor ons. Al zo’n zes jaar daarvoor begonnen we sterk te investeren in de basis, zodat zoveel mogelijk kinderen in ons gebied thuisnabij onderwijs kunnen krijgen. Bijvoorbeeld: veel scholen lieten het leerstofjaarklassensysteem los en gingen meer werken met leerpleinen en units.” Collega Marjan, coördinator gedrag, vult aan: “Dat zorgt voor een afname van gedragsproblemen, omdat kinderen zich autonomer en competenter voelen, onder meer door niet zo strak in het klassikale keurslijf te hoeven functioneren, maar zich te kunnen ontwikkelen via een onderwijsaanbod op maat.”  Piet vervolgt: “Ook namen we onderwijsassistenten in dienst, die voor extra handen in de scholen zorgen. En via de Regio-Academie zetten we volop in op scholing voor het hele samenwerkingsverband.”

 

“Dat alles maakt dat we een gelukkige start hadden, maar dat is het niet alleen. Belangrijker is misschien nog wel de mentaliteit die hier heerst”, vertelt Herma, coördinator inclusief. “Over handelingsverlegen hebben we het bijvoorbeeld niet. Want zijn we dat...? Dan zórgen we dat we dat niet meer zijn. We kijken altijd naar: Wat ligt in ons dat we het tij kunnen keren? De instelling is: er zijn altijd mogelijkheden. Dat zit zo ingewreven bij het gros van de mensen die in onze kamer werken.”

Piet: “Maar ook wij zien dat er nog meer winst te behalen valt. Wij lopen ook tegen zaken aan: personeel dat het eigen welbevinden hoger stelt dan dat van de leerlingen, specialisten die ouders aanraden een kind naar een SBO-school te laten gaan, terwijl wij het gevoel hebben dat de reguliere school de passende plek is, bijvoorbeeld. Daarover maken wij ons zorgen.”

 

Marjan: “Om zoveel mogelijk thuisnabij onderwijs te realiseren, heb je mensen nodig die uit het karrenspoor durven gaan en out of the box durven denken. Om kinderen met een specifieke ondersteuningsbehoefte op gebied van gedrag binnen het reguliere onderwijs te laten ontwikkelen,  streven we ernaar op zoek te gaan naar andere talenten van het kind, naast de cognitieve. Scholen kunnen hierbij gebruik maken van onze voorzieningen, zoals onder meer Back to basic en het Lunchcafé Rondje Gezond. Voor kinderen met sociaal-emotionele ondersteuningsvragen kunnen kinderen bij de voorziening Winnerteam aan het werk met een paard, waarbij de nadruk ligt op de interactie tussen kind en paard. De voorziening D.O.G-project, waarbij gewerkt wordt met een hond als co-trainer is eveneens een zeer effectieve interventie. Dat zien we ook bij de voorziening Speltherapie. Voor kinderen met een cognitieve ondersteuningsvraag kunnen de voorzieningen Taalpaleis, MBT en NT2 worden ingezet. In het Taalpaleis worden kinderen met een forse leesachterstand twee keer per week een ochtend in een taalbad gedompeld.”

 

“Kinderen moeten, als ze gebruik maken van een voorziening, wel eens naar een andere school afreizen. In die zin hebben we geen inclusieve scholen, maar het geheel van voorzieningen vormt wel een inclusieve leergemeenschap”, verklaart Piet. “We leren van en met elkaar en gaan daarbij het inclusieve proces voorbij: we spreken van transformatief onderwijs.”

 

“Bij SBO-school De Rotonde volgen niet alleen kinderen met SBO-arrangement onderwijs, maar ook diegenen die een cluster 4-arrangement hebben. Zij hoeven daardoor niet naar een verder gelegen cluster 4-school te gaan. En in hetzelfde gebouw zit cluster 3. Dat werkt prettig want leerkrachten kunnen zo van elkaars expertise gebruik maken door even bij elkaar naar binnen te lopen. Ook volgt het personeel uit het hele gebouw samen scholing.”

 

“De samenwerking met externe partners als Visio en LWOE verloopt ook heel plezierig. We bereiken daarnaast veel door samen te werken met de wijkteams: er gaan nu bijvoorbeeld minder kinderen buiten het samenwerkingsverband naar school, omdat de diabeteszorg beter geregeld is. En daarin blijven we ons ontwikkelen: bij kinderen met Down is er bijvoorbeeld hulp die de leerling helpt met de leertaken én nog een hulp die helpt bij de toiletgang, omdat onderwijs en zorg uit twee potjes komen. Waar we nu van dromen? Dat er in de toekomst één persoon kan worden aangesteld die beide taken uitvoert.”

 

“We blijven in ontwikkeling: zo zijn we binnen arrangement Gedrag kortgeleden een pilot gestart waarbij de ambulant begeleider (bij Profi Pendi wordt dit Collegiaal Consulent genoemd - red.) niet meer met regelmaat alleen maar een uurtje komt observeren en overleggen, maar weliswaar minder vaak maar juist voor een lánger tijdsbestek (bijvoorbeeld een dagdeel) in de groep komt, waardoor de ondersteuningsvraag helderder wordt, het plan van aanpak beter wordt en je als AB’er de zeer gewenste helpende hand kunt bieden”, vertelt Marjan. “Zo hopen we beter te weten te komen wát het kind nodig heeft en wanneer, van wie en hoe.”

Herma vult aan: “En het belangrijkste is misschien wel: we maken kinderen graag eigenaar van het proces. Vragen hen: wanneer kom je tot leren en wanneer niet? Iedereen kan zich ontwikkelen en je kunt van alles bedenken voor een kind, maar als je het kind niet meekrijgt, lukt het niet. Om hen mee te krijgen, maken we bijvoorbeeld gebruik van een foto-interview: een kind kiest naar aanleiding van een situatie op een foto of ze dat wel of niet wil veranderen. Zo was er een kind dat in tranen uitbarstte bij het zien van een foto waarop een kind het werk niet op tijd af had. Daar liep zij namelijk ook tegenaan. Besloten werd toen minder werk aan te bieden, zodat ze kleine successen op kon doen. Dat kind voelde zich hierdoor gezien en gehoord en er was weer sprake van een opwaartse spiraal.”

 

“Onze kracht is ook dat we maatwerk bieden: er staat bij ons nooit vast zoveel geld en zoveel uren voor een kind, maar we bieden dat wat nodig is.” Piet concludeert: “En we zien: als je inclusief onderwijs goed aanpakt, dan word je beloond. Het maakt je sterker en uiteindelijk win je de investering weer terug. Dus: ga het gewoon doen!”

 

Meer info: EC Rotonde

MEER INCLUSIEF ONDERWIJS

SWV Driegang/EC Rotonde

 

Eben Haëzerschool Benschop

 

wethouder | beleidsmedewerker Jeugd en Onderwijs

 

Clusterdirecteur O2A5

 

Directeur WIJ

SAMENWERKINGSVERBAND DRIEGANG

SWV Driegang (28.16) bestaat uit alle scholen (en hun besturen) binnen de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Giessenlanden, Leerdam, Lingewaal, Molenwaard, Woudrichem, Werkendam en Zederik. Dit betreft zowel de scholen voor regulier onderwijs als de scholen voor speciaal (basis)onderwijs. Tevens neemt het bestuur voor speciaal onderwijs van buiten bovenstaande gemeenten maar met vestigingen binnen deze gemeenten deel.

 

De scholen voor regulier onderwijs en speciaal basisonderwijs waren allen verbonden aan een van de drie voormalige samenwerkingsverbanden Weer Samen Naar School (WSNS) in dit gebied.

 

Deze samenwerkingsverbanden zijn per 1 augustus 2014, voor zover zij een rechtspersoon waren, opgeheven, maar vormen de basis voor de drie kamers binnen het nieuwe samenwerkingsverband.

 

– Bron: driegang.nl

Profi Pendi

Dukatenburg 101

3437 AB Nieuwegein

030 2751288

www.profipendi.nl

ontwerp: